💡 ค่าประปา ไฟฟ้า ค่าแก๊ส และค่าขยะในเนเธอร์แลนด์: เรื่องใกล้ตัวที่ไม่เหมือนประเทศไทยเลย!
การใช้ชีวิตในเนเธอร์แลนด์มีระบบสาธารณูปโภคที่แตกต่างจากเมืองไทยอย่างสิ้นเชิง ทั้งวิธีคิดเงิน การจดมิเตอร์ ไปจนถึงวัฒนธรรมการใช้น้ำประปา มาเจาะลึกทุกเรื่องที่คุณต้องรู้เพื่อไม่ให้พลาดจ่ายแพงเกินความจำเป็นกันค่ะ!
1. ค่าขยะ (Reinigingsheffing): จ่ายยังไงทำไมไม่แฟร์? และวิถีการทิ้งขยะที่ไม่เหมือนใคร
ค่าขยะ หรือ reinigingsheffing เป็นภาษีการจัดเก็บขยะที่จัดเก็บผ่านทางบริหารส่วนท้องถิ่น (Gemeente) โดยบางเมืองจะรวมเก็บไปพร้อมกับภาษีที่อยู่อาศัยในคราวเดียวกันเลย จุดที่น่าสนใจคือเรื่องของเรทราคา:
- อยู่คนเดียว: เสียค่าบริการตามอัตราปกติสำหรับ 1 คน
- อยู่กัน 2 คนขึ้นไป: กลับถูกคิดอัตราค่าจัดเก็บขยะกระโดดขึ้นไปเทียบเท่าอัตราของ 3 คนซะอย่างนั้น (เอ้า! อยู่กันสองคนทำไมโดนคิดเรทสามคน ชวนให้ตั้งคำถามถึงความแฟร์กันเลยทีเดียวค่ะ)
🗑️ วิถีการทิ้งขยะ: อยู่ตึก vs อยู่บ้านเดี่ยว
การจัดการขยะในเนเธอร์แลนด์มีความต่างอย่างสิ้นเชิงตามประเภทที่อยู่อาศัย:
- สำหรับคนอยู่ตึกหรืออพาร์ตเมนต์: จะต้องเดินถือถุงขยะแยกประเภทลงมาทิ้งยังจุดทิ้งขยะส่วนกลาง (Underground container หรือจุดรวมขยะของอาคาร) ตามกติกาการคัดแยกขยะที่เข้มงวด
- สำหรับคนอยู่บ้านส่วนตัว (House): จะมีถังขยะแยกประเภทหน้าบ้าน และหน้าที่ของเราคือต้องคอยลากหรือเข็นถังขยะออกไปวางไว้ริมถนนหน้าบ้านตามตารางวันที่รถเก็บขยะของเทศบาลจะมารับ แล้วค่อยลากกลับเข้าเก็บไว้ในบ้านเหมือนเดิม (แถมหลายๆ บ้านมักจะไอเดียเก๋ ติดสติกเกอร์สีสันสดใสหรือลวดลาย น่ารักๆ ไว้ที่ถังขยะ เพื่อจะได้จำถังของบ้านตัวเองได้แม่นยำ ไม่สับสนกับบ้านข้างๆ ค่ะ!)
♻️ ศิลปะการแยกขยะตามสีถังและประเภท:
ระบบคัดแยกขยะที่นี่จริงจังมาก หากทิ้งผิดประเภทอาจโดนปรับได้ง่ายๆ:
- ถังเขียว/น้ำตาล (GFT): เศษอาหาร ผัก ผลไม้ และขยะอินทรีย์จากในครัวหรือสวน
- ถังฟ้า (Papier): กล่องกระดาษ ลัง หนังสือพิมพ์ (ห้ามเปื้อนคราบมัน)
- ถังเทา/ดำ (Restafval): ขยะทั่วไปที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้
- ถัง/ถุงส้ม (PMD): พลาสติก กระป๋องโลหะ และกล่องเครื่องดื่ม
- แก้ว (Glas): ต้องเดินเอาไปหย่อนตู้คอนเทนเนอร์แยกสี (ใส เขียว น้ำตาล) ตามจุดบริการ
🪑 การกำจัดขยะชิ้นใหญ่ (Grofvuil) และขยะอันตราย:
- เฟอร์นิเจอร์หรือของชิ้นใหญ่: สามารถติดต่อ Gemeente เพื่อเรียกรถขยะมารับถึงหน้าบ้าน (ตามรอบหรือโควตา) หรือจะขับรถขนไปทิ้งเองที่ศูนย์รีไซเคิลประจำเมือง (Milieustraat) ซึ่งคนดัตช์นิยมทำกันมาก
- น้ำมันทำอาหารใช้แล้ว: ห้ามเทลงท่อเด็ดขาด ให้กรอกใส่ขวดเดิมแล้วนำไปหย่อนลงถังรีไซเคิลน้ำมันตามซูเปอร์มาร์เก็ต
- แบตเตอรี่และขยะอันตราย (KCA): แบตเตอรี่และหลอดไฟสามารถหย่อนใส่กล่องรับทิ้งตามซูเปอร์มาร์เก็ตได้ ส่วนสารเคมี สีทาบ้าน หรือขยะอันตรายอื่นๆ ต้องนำไปส่งที่ศูนย์ Milieustraat เท่านั้น
2. เสรีภาพในการเลือกผู้ให้บริการสาธารณูปโภค
หลังวันที่ 1 กรกฎาคม 2005 เป็นต้นมา เราสามารถเลือกบริษัทผู้ให้บริการน้ำประปา ไฟฟ้า และแก๊สได้ด้วยตัวเอง ไม่ผูกขาดกับเจ้าของสัมปทานประจำท้องถิ่นอีกต่อไป เนื่องจากแต่ละบ้านมีระบบไม่เหมือนกัน เช่น บางบ้านใช้เตาไฟฟ้า บางบ้านใช้น้ำร้อนจากท่อส่งกลาง (CV) หรือใช้แก๊ส ความแตกต่างเหล่านี้คือจุดสำคัญในการเลือกบริษัทที่ให้ราคาคุ้มค่าที่สุด (สามารถเข้าไปเช็กเปรียบเทียบเรทราคาได้ที่เว็บไซต์ Energiewereld.nl ค่ะ)
3. ระบบไฟฟ้าและห้องมิเตอร์ (Meterkast)
ไฟฟ้าในเนเธอร์แลนด์มาจากหลายแหล่ง ทั้งพลังงานใต้ดิน พลังงานสะอาดอย่างลมและแสงอาทิตย์ โดยสายไฟบ้านไม่ได้มีหลายสายตามบริษัทที่เราเลือก แต่เกิดจากการรับสัมปทานพลังงานจากรัฐบาล ทุกบ้านจะมีห้องมิเตอร์ หรือ Meterkast เป็นจุดรวบรวมมิเตอร์วัดปริมาณการใช้ทั้งไฟฟ้า น้ำ และแก๊ส
- มิเตอร์เดี่ยว: จ่ายค่าไฟฟ้าราคาเดียวตลอดวัน
- มิเตอร์คู่ (ระบบก้าวหน้า - Dubbel tarief): จะมีช่วงเวลาปกติ (ราคาแพงกว่า) และเวลาประหยัด (Dal tarief) ซึ่งจะเริ่มตั้งแต่ 3 ทุ่ม ถึง 7 โมงเช้าของวันถัดไป รวมถึงวันเสาร์-อาทิตย์ที่เป็นเรทประหยัดตลอดวัน ใครใช้ระบบนี้สามารถวางแผนเลิกใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าหนักๆ ในช่วงเวลาปกติเพื่อประหยัดเงินได้
⚠️ ยุคนี้ไม่มีเจ้าหน้าที่มาจดมิเตอร์แล้วนะ!
ลืมภาพเจ้าหน้าที่เดินมาเคาะประตูบ้านเพื่อจดตัวเลขมิเตอร์ไปได้เลยค่ะ ปัจจุบันผู้ใช้ต้องทำหน้าที่แจ้งตัวเลขมิเตอร์ด้วยตัวเองเข้าไปยังบริษัทผู้ให้บริการเป็นประจำทุกปีผ่านทางออนไลน์ หากลืมแจ้งหรือเพิกเฉย บริษัทจะประเมินยอดการใช้ตามใจชอบ ซึ่งมักจะสูงกว่าความเป็นจริงจนเราต้องกุมขมับค่ะ!
4. น้ำประปา: สะอาด ดื่มได้จากก๊อก และความจริงที่คนไทยยังกลัว
น้ำประปาในเนเธอร์แลนด์ขึ้นชื่อเรื่องความสะอาดและปลอดภัยสูงมาก คุณสามารถดื่มได้โดยตรงจากก๊อกน้ำเย็นทันที! แต่ถึงอย่างนั้น คนไทยหลายคนก็ยังไม่กล้าดื่มเพราะติดภาพจำและความกังวลจากเมืองไทย ว่าน้ำประปาจะไม่สะอาดพอ
สำหรับระบบทำความร้อน หากบ้านไหนใช้ระบบส่วนกลาง (Central Verwarmings - CV) จะมีมิเตอร์น้ำร้อนแยกต่างหาก วิ่งไปตามหม้อน้ำ (Radiator) เพื่อให้ความอบอุ่นในบ้านและใช้อาบได้โดยไม่ต้องใช้แก๊สจุดเตาผิง ปลอดภัยจากภัยแก๊สรั่ว ส่วนบ้านที่ใช้น้ำประปาเย็นทั่วไป จะคิดค่าบริการตามมิเตอร์คิวบิกลิตรจริง ยิ่งใช้มากอัตราก็ยิ่งไต่ระดับสูงขึ้น ดังนั้น ประหยัดได้ควรประหยัดค่ะ!
5. ค่าแก๊สและความฟินสไตล์ไทยๆ
ในประเทศเขตอบอุ่น แก๊สถือเป็นสาธารณูปโภคที่ขาดไม่ได้ โดยเฉพาะคนไทยที่รักการทำอาหาร เพราะการใช้เตาแก๊สผัดผักบุ้งไฟแดง ปลาย่าง หรือกล้วยเผา ให้รสชาติที่เตาไฟฟ้าทั่วไปให้ไม่ได้ บ้านไหนที่ไม่มีระบบ CV มักจะมีหม้อต้มน้ำร้อนส่วนตัว เช่น boiler, geizer หรือระบบใหญ่อย่าง combi-ketel ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อปริมาณการใช้แก๊สทั้งสิ้น
☀️ เทรนด์ใหม่มาแรง: การติดโซลาเซลส์ (Solar Panels)
ปัจจุบันบ้านเรือนในเนเธอร์แลนด์หันมานิยมติดตั้งแผงโซลาเซลส์บนหลังคากันอย่างแพร่หลาย เพื่อผลิตไฟฟ้าใช้เองในครัวเรือนและช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายท่ามกลางค่าพลังงานที่ผันผวน ถือเป็นการลงทุนระยะยาวที่ช่วยประหยัดเงินในกระเป๋าได้เป็นอย่างดีค่ะ
รายชื่อบริษัทผู้ให้บริการสาธารณูปโภคในเนเธอร์แลนด์ (Energy Providers)
สำหรับบริษัทที่ให้บริการด้านพลังงานในตลาดดัตช์ มีรายชื่อหลักๆ ที่คุณสามารถเลือกใช้บริการได้ เช่น:
Eneco Energie, Nuon (Vattenfall), Essent, Oxxio, Rendo, Cogas, Delta, E-part energie, Echte energie, Elektran, Energie direct, Intergas energie, Libergy, NRE Groep, Nutsbedrijven Maastricht, ONS energie, RWE, Spark energy, Westland energie, และ Windunie
คุณลองเช็คค่าบริการของคุณได้ที่นี่ค่ะ Energiewereld.nl
Top