การเดินทางและถนนหนทางในเนเธอร์แลนด์
นักท่องเที่ยวมักเสียเวลาไปเป็นครึ่งวันในการเดินเที่ยวในแต่ละเมือง บางครั้งไม่ได้ไปจนถึงสถานที่ที่อยากไป ทั้งๆ ที่ตั้งอยู่หลบมุม เดินอีกแค่เลี้ยวหัวมุมถนนก็เจอแล้ว คนที่ย้ายมาอยู่อาศัยในเนเธอร์แลนด์เองช่วงแรกๆ ก็มีไม่น้อยที่เกิดอาการหลงทาง ไปไหนเองแล้วขากลับกลับไม่ถูก
การเดินทางด้วยเท้า หรือพาหนะยอดฮิตสไตล์ดัตช์อย่าง จักรยาน ไม่ได้ยากอย่างที่คิด หากเรารู้จักใช้เครื่องมือวางแผนการเดินทางอัจฉริยะในยุคปัจจุบัน
1. แอปพลิเคชันและเว็บไซต์วางแผนการเดินทาง (Route Planners)
ยุคนี้แม้ว่าเราจะใช้ Google Maps เป็นหลักในการนำทางและเดินเท้า แต่สำหรับการเดินทางด้วยขนส่งสาธารณะและการปั่นจักรยานในเนเธอร์แลนด์ แอปพลิเคชันเฉพาะทางเหล่านี้จะช่วยให้ชีวิตง่ายขึ้นมาก:
- 9292.nl (แอป 9292): แอปวางแผนการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะ (รถไฟ, รถเมล์, รถไฟฟ้า Tram, Metro และเรือเฟอร์รี่) ที่แม่นยำที่สุด บอกเวลา Real-time ชานชาลาที่ต้องไปขึ้น และคำนวณค่าเดินทางให้อย่างละเอียด
- NS App: แอปอย่างเป็นทางการของรถไฟเนเธอร์แลนด์ (Nederlandse Spoorwegen) ใช้เช็กตารางรถไฟ ซื้อตั๋วออนไลน์ และเช็กที่จอดรถจักรยานตามสถานี
- Fietsersbond Routeplanner: แอปวางแผนเส้นทางจักรยานโดยเฉพาะ สามารถเลือกเส้นทางที่ปั่นง่ายที่สุด เส้นทางธรรมชาติ หรือเส้นทางที่มีไฟส่องสว่างตอนกลางคืนได้
- Anwb Routeplanner / ViaMichelin: สำหรับการวางแผนเดินทางด้วยรถยนต์ คำนวณระยะทางและค่าน้ำมัน
สถานที่ท่องเที่ยวแนะนำ: เส้นทางจักรยานเรืองแสงในมืด (Van Gogh-Roosegaarde cycle path) ตั้งอยู่ระหว่างเมือง Nuenen และ Eindhoven ออกแบบโดยศิลปิน Daan Roosegaarde โดยได้แรงบันดาลใจมาจากภาพวาดชื่อดัง 'Sterrennacht' (The Starry Night) ของ Vincent van Gogh
2. พาหนะคู่ใจ: จักรยาน (Fiets)
จักรยานเป็นพาหนะที่คุณจะพบเห็นได้ทุกมุมเมือง ประเทศเนเธอร์แลนด์เป็นพื้นที่ราบ การปั่นจักรยานจึงไม่เหนื่อยมาก ในวันที่อากาศดี ฟ้าสดใส คุณจะเห็นผู้คนทุกวัยตั้งแต่เด็กเล็ก คนทำงาน ไปจนถึงผู้สูงอายุ ออกมาปั่นจักรยานกันเต็มทางจักรยาน
กฎระเบียบและข้อควรระวังในการปั่นจักรยาน
- เลนจักรยาน (Fietspad): เนเธอร์แลนด์มีทางจักรยานแยกเฉพาะ คนเดินเท้าห้ามลงไปเดินในเลนจักรยาน และคนปั่นจักรยานก็ห้ามขึ้นไปปั่นบนฟุตบาททางเท้า (หากฝ่าฝืนปั่นบนทางเท้าอาจถูกปรับได้)
- ไฟจักรยานตอนกลางคืน (บังคับใช้เคร่งครัด): หากปั่นจักรยานในเวลามืดหรือหมอกหนา ต้องเปิดไฟหน้า (สีขาว/เหลือง) และไฟท้าย (สีแดง) เสมอ การไม่มีไฟหรือไฟเสียมีโทษปรับตามกฎหมาย (สามารถซื้อไฟ LED ขนาดเล็กแบบหนีบมาติดเพิ่มได้)
- ห้ามใช้โทรศัพท์ขณะปั่นจักรยาน: กฎหมายเนเธอร์แลนด์ห้ามจับหรือถือโทรศัพท์มือถือขณะปั่นจักรยานอย่างเด็ดขาด หากต้องการดูแผนที่ต้องจอดชิดขอบทางให้เรียบร้อยก่อน หรือใช้ที่ยึดมือถือติดกับแฮนด์รถ
- การให้สัญญาณมือ: เนื่องจากจักรยานไม่มีไฟเลี้ยว เมื่อต้องการเลี้ยวซ้ายหรือเลี้ยวขวา ให้ยื่นแขนออกไปในทิศทางนั้นเพื่อส่งสัญญาณให้รถคันอื่นทราบเสมอ
- การจอดจักรยาน: ต้องจอดในแท่นจอด (Fietsenrek) หรือพื้นที่อนุญาตให้จอดเท่านั้น และควรล็อกด้วยกุญแจล็อกสายหรือโซ่ยึดไว้กับเสาหรือโครงเหล็กที่เคลื่อนย้ายไม่ได้
- ป้ายจราจรห้ามจักรยาน: หากเห็นป้ายทรงกลมขอบแดงมีรูปจักรยานข้างใน แปลว่าห้ามปั่นจักรยานเข้า ต้องลงเดินจูงเท่านั้น
3. การเป็นเจ้าของจักรยานและการเลือกซื้อ
การปั่นจักรยานเป็นการเดินทางในเมืองที่สะดวกและประหยัดที่สุด ปัจจุบันจักรยานในเนเธอร์แลนด์มีทั้งแบบธรรมดาและแบบจักรยานไฟฟ้า (E-Bike) ซึ่งได้รับความนิยมสูงมาก
แหล่งซื้อจักรยาน
- จักรยานมือหนึ่ง: หาซื้อได้ตามร้านขายจักรยานประจำท้องถิ่น หรือร้านค้าออนไลน์ชั้นนำ เช่น Bike.nl, Mantel, Decathlon ราคามีตั้งแต่ประมาณ €200 ไปจนถึงหลายพันยูโร (โดยเฉพาะ E-Bike)
- จักรยานมือสอง: หาซื้อได้จากร้านซ่อมจักรยานใกล้บ้าน, เว็บไซต์มือสองยอดนิยม เช่น Marktplaats.nl หรือกลุ่ม Facebook ซื้อขายของในท้องถิ่น (ราคาเฉลี่ย €50 – €300)
*ข้อควรระวัง:* ห้ามซื้อจักรยานที่มีราคาถูกผิดปกติจากคนที่มาเดินเสนอขายตามถนน เพราะมักเป็นจักรยานที่ถูกขโมยมา (การรับซื้อของโจรมีโทษตามกฎหมาย)
แบรนด์จักรยานยอดนิยมและคุณภาพดี
แบรนด์ชั้นนำดัตช์ที่เป็นที่นิยม ได้แก่ Gazelle, Batavus, Giant, Sparta, Cortina และ Koga
การทำประกันและการป้องกันขโมย
- การล็อกรถ: ควรใช้กุญแจล็อกอย่างน้อย 2 ตำแหน่ง คือ กุญแจล็อกล้อหลัง (Ringlock) และกุญแจโซ่/ตัว U (Chain lock / U-lock) ที่ได้รับมาตรฐาน ART-approved
- การทำประกันจักรยาน (Fietsverzekering): นิยมทำกับจักรยานใหม่หรือจักรยานไฟฟ้าผ่านบริษัทประกัน เช่น ANWB, Kingpolis หรือผ่านร้านค้าที่ซื้อ ประกันจะคุ้มครองกรณีรถหายโดยต้องนำกุญแจรถจริงไปยืนยันกับบริษัทประกัน
4. บริการเช่าจักรยานและการนำจักรยานขึ้นรถไฟ
บริการเช่าจักรยานสำหรับนักท่องเที่ยวและคนทั่วไป
- OV-fiets (จักรยานเช่าของรถไฟ NS): เป็นบริการเช่าจักรยานที่สะดวกที่สุดตามสถานีรถไฟทั่วประเทศ คิดค่าบริการเป็นราย 24 ชั่วโมง (ราคาประหยัด เพียงประมาณ €4.55 ต่อวัน) โดยต้องใช้บัตร OV-chipkaart แบบระบุตัวตนในการแตะเช่า
- ร้านเช่าจักรยานทั่วไป (Rijwielshop / Bike Rental): มีบริการตามเมืองท่องเที่ยวทั่วไป ค่าเช่าเฉลี่ยประมาณ €10 – €18 ต่อวัน (ขึ้นอยู่กับประเภทจักรยาน เช่น แบบมีเกียร์, Tandem ปั่นสองคน หรือจักรยานที่มีที่นั่งเด็ก) ต้องใช้เอกสารยืนยันตัวตน (Passport/ID) และเงินมัดจำ
- บริการปั่นแบบสมาชิกรายเดือน (เช่น Swapfiets): ยอดนิยมในกลุ่มนักศึกษาและคนทำงาน เป็นการเช่าจักรยานรายเดือนพร้อมบริการซ่อมฟรีหากรถมีปัญหา
การนำจักรยานขึ้นรถไฟ (NS Train)
หากต้องการนำจักรยานของตนเองขึ้นรถไฟ ต้องซื้อตั๋วสำหรับจักรยานเพิ่มเติม (Fietskaart Dal) และสามารถนำขึ้นได้เฉพาะใน ช่วงเวลานอกชั่วโมงเร่งด่วน (Daluren) เท่านั้น (ยกเว้นจักรยานพับได้ขนาดเล็กที่พับเรียบร้อย สามารถนำขึ้นฟรีได้ทุกเวลา)
5. เมื่อจักรยานหาย ต้องทำอย่างไร?
ปัญหาจักรยานหายเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยในเนเธอร์แลนด์ หากจักรยานหาย ควรปฏิบัติดังนี้:
- ตรวจสอบว่าถูกยกไปเก็บหรือไม่ (AFGEHOERD): ในเมืองใหญ่ หากจอดจักรยานนอกพื้นที่อนุญาต ทางเทศบาล (Gemeente) อาจยกจักรยานของคุณไปเก็บไว้ที่ศูนย์เก็บจักรยานของเมือง (Fietsdepot) สามารถนำหมายเลขเฟรมหรือลักษณะรถไปเช็กออนไลน์ในเว็บ Fietsdepot ของเมืองนั้นๆ เพื่อไปไถ่ถอนคืนได้
- แจ้งความออนไลน์ (Aangifte doen): หากมั่นใจว่าถูกขโมย สามารถเข้าแจ้งความออนไลน์ผ่านเว็บไซต์ของตำรวจเนเธอร์แลนด์ (politie.nl) ได้ทันทีโดยไม่ต้องเดินทางไปสถานีตำรวจ
- ยื่นเรื่องกับบริษัทประกัน: กรณีจักรยานทำประกันไว้ ให้นำใบแจ้งความจากตำรวจ (Aangifte) พร้อมกุญแจจริง ยื่นเรื่องเคลมกับบริษัทประกันเพื่อขอรับเงินคืนหรือรับรถคันใหม่